BIZIKLETA BAT EROSTEKO URTE BAINO GEHIAGOKO ITXARON ZERRENDA

Bizikleta bat erosterakoan dendan bertan daudenak bakarrik erosi ditzakezu, ezin da bizikletabat enkargatu, bizikletak behar montatzeko behar dituzten lehen gaiak ez direlako iristen, covid-aren gaitik asiatik bidaltzen dituzten piezen ekoizpena eten egin da bahin baino gehiagotan.

Ia denetarik falta da bizikleta bat egiteko, ia pieza guztiak. Gehien bat transmisio pizak falta dira, frenoak, kateak, aldagaiuak eta piñoiak. Esekiduran ere falta dira, motelgailuak adibidez eta batzuetan kuadroa ere au da bizikletaren gorputza falta dugu nahiz eta ez izan gehien faltan somatzen dena. 

Eragin gehiena ORBEA eta BH empresetan dauka, eraz empresa ahuetan batezere gehiago itxoin beharko dugu, urte terdi gutxi gora behera.

Arazo hau globala da, munduko hernatzaie guztiak lanez gainezka daude. Gainera 2022an egingo dituzten bizikleta guztiak salduta daude beraz horregaitik 2023 arte gutxienez itsoin beharko da bizikleta bat erosi eta edukitzeko.

Ikeak 110 milloi euro banatuko ditu mundu osoan dituen langileentzat

Suediako konpaniak 110 milioi euro banatuko ditu mundu osoko ikeazko langile guztientzat pandemian egin duten esfortzua eskertzeko.

Espanian dituen 9148 langileentzat 4,1 milioi bideratuko dira konpaniako iturrien arabera. Banaketa hau modu ekitatiboan egingo da eta kontuan hartuko dute bakoitzaren lan mota eta egin dituzten jornadak, denek ordu berdinak egingo balituzte 450 euro izango ziren bakoitzarentzako. Ordaineka hau datorren urtarrillean izango da.

https://elpais.com/economia/2021-10-29/ikea-repartira-41-millones-en-primas-entre-sus-9000-empleados-en-espana.html

NAROA URSUA

PSG, Chelsea eta Tottenham Franck Kessieren lehian

Londres, irailak 9 - Franck Kessiek Milanekin kontratua berritzeari uko egiten jarraitzen du, beltz-gorriek eskaintzen dutena baino soldata askoz handiagoa eskatu ostean, beraz, Maldini eta Massara erdilaria urtarrileko lagapen leihoan saltzea aztertzen ari dira.

Italiako hedabideen arabera, Londresko bi klubek Boli Kostako futbolariaren kudeatzailearekin negoziazioak hasi dituzte eta datorren udarako bere aldarrikapen ekonomikoak betetzeko prest agertu dira.

Bere norabideko eskaintzak ez dira falta Paris Saint Germain izan ezik, duela gutxi lehiaketan Chelsea eta Tottenham bezalako Ingalaterrako txapelketako klubak ere sartzen dira, erdilariaren aldarrikapenak asetzeko ez ezik, figura sinboliko bat ordaintzeko prest baitaude. gorriak eta beltzak urtarrilean zehar.

Hala ere, lasterketa areagotu eta Milanek "burdinezko eskuarekin" jokatu dezakeenez Kessie harmailetara bidaliz, orduan Chelseak eta Tottenhamek 10-15 milioi euro inguru ordaintzeko borondatea erakutsi dezakete, urtarrilean nor den futbolaria lortzeko.

http://www.ekonomia-ks.com/sq/sport/psg-chelsea-dhe-tottenham-ne-gare-per-franck-kessie

URKO ZUBILLAGA

Txanponen balioa

Txanponak dirua dira, eta bere balioa duten zenbakiak esaten du, hau da, 2 euro jartzen baditu txanpon batean eta txanpon hau benetzakoa bada, bere balioa 2 eurokoa izango da. Baina hori ez da txanpon batek eduki dezaken balio bakarra, txanponak metalez eginak daude, hori dela eta,  fabrikazio kostu bat du, gero eta metal garestiagoa gero eta  kostu gehiago estatuarentzat produzitzeko. Honek arazo bat du, txanponak balio asko galtzen badu, duen metala txanpona berak baino gehiago balio izango du eta orain, txanponaren balioa ez da jartzen duen zenbakia, metalaren prezioa baizik.

Orduan, nik orain txanpon oso merketan 100 euro  jartzen baditut eta gero metal hori metal bezalasaltzen badut, dirua lortuko nuke? Bai, eta ez dago arazorik, hori egiteko materiala baduzu egin dezakezu. Hau egiteko txanpon honena bolivar venezolarra zen, baina txanpona aldatu dute ( izena ez) eta orain lehen baino 100.000 aldiz gehiago balio du (0,2 euro ahala ere). Lehen bolivar venezolarren tonelada batekin metala urtuz gero 8.000 bat euro lortu zenitzaken, baina orain ez dira gehiago fabrikatzen.

Orduan, badago beste modurik txanpon batek bere zenbakiko balioa baino gehiago izateko, orain arte ikusitakoarekin txanponak ez du asko irabazten, tonelada bat txanpon 8.000 eurogatik nahiko gutxi da, baina, badago beste modu bat, kolektzionismoa. Txanpon batek errore bat badu, bertsio oso arraro batekoa bada edo ez badira gehiago fabrikatzen, balore gehiago lortzen du, adibidez, Españan 82an egin zen mundialean peseta berezi batzuk fabrikatu ziren, peseta hauen artean batzuk errore bat zuten, urtea 1982 jarri beharrean 1980 jartzen zuten, orduan txanpon honek balio asko du, bertsio arraro batekoa da, pesetak ez dira gehiago fabrikatzen eta gainera errore bat du, horrek txanpon honen balioa 5 pesetatik (2 xentimo gutxi gora behera) 300-400 eurotara igotzen du prezioa, badira kontuan hartu behar dira beste faktore batzuk, adibidez ia 40 urte dituela, edo ondo kontserbatu den etab.

Munduan kolekzionistek horrelako txanpon askoren atzetik ibiltzen dira, horregatik, batzuk ikaragarrizko prezioak izan ditzakete, adibidez, munduan saldu den txanponik garestiena 18.872.250 dolarretan saldu zen, subasta batean. Txanpon hau hain berezia egiten duena da munduan beste 12 bakarrik daudela, baina hau besteen kopia bat dale eta txanpon ilegala da, hau da, ezin da ezte eduki ere (Batzuk kartzelan egon dira horregatik).

https://www.bbc.com/mundo/noticias/2015/06/150604_economia_valor_moneda_metal_lf

https://www.businessinsider.es/pesetas-podrian-hacerte-rico-750171

https://coleccionismodemonedas.com/monedas-mas-caras/

MATTIN REKALDE

Afrikako Diamante Odoltsuak

"diamante odoltsuak" Sierra Leonako, Angolako, Liberiako, Kongoko Errepublika Demokratikoko eta Afrika Erdiko Errepublikako gerretan paper garrantzisua jokatu duten bitxiak dira.

Giza eskubideen hainbat taldeek esan dutenez, herrialde horietako gerrilla taldeek milaka milioi dolar erabiltzen dituzte armak erosi eta gerrak finantziatzeko

Kalkuluen arabera, gatazkan dauden lekuetatik kontrabandatutako izan diren diamanteak zirkulazioan dauden diamante guztien %5 dira bakarrik.

Horrez gain, eragin handia izan dute gerretan. Mark Doyle BBCko analistak esan zuen ez dela kointzidentzia Afrikako gerrarik garrantzitsu eta odoltsuenetako hiru (Angola, Sierra Leona eta Kongoko Errepublika demokratikoa) diamanteak komertziatzen dituzten herrialdeetan gertatzea.

Gutxi gora behera, Angolan gertatutako 27 urteko gerran 800.000 pertsona hil zirela pentsatzen da, eta beste kasualitate bat bezala matxinoek diamanteak komertziatzen ziren hainbat leku beraien menpe zeuzkaten.

Kongoko gatazkak bi milioi pertsona baino gehiago hil ditu indarkeriaren, gosearen eta gaixotasunen ondorioz, ONG batzuen laguntzaileek kalkulatu duten arabera. 

Afrikako gerraren arrazoi garrantzisuenetako bat gelditzeko ahaleginean, 2003an Kimberley Prozesua bezala ezagutzen den ziurtapen hitzarmen bat jarri zen indarrean.

Urteak iraun zituen hainbat plan eta ideeien ondoren Suitzako hiri batean (Interlek izenekoa) nazioarteko konferentzia batean adostu zuten, konferentziara 30 kantziler joan ziren.

Oihan Jimenez

AUTO ELEKTRIKOEN SALMENTAK AZKEN HILABETEAN

Aurtengo abuztuan lehen aldiz historian,auto elektriko gehiago saldu dira diesela baino Europan.

Irailan %4,6 a gora egin du auto elektrikoen salmentak euskadin, dieselekoak berriz %58 egin gu behera, nahiz eta gora egin salmentak zalantza asko daude oraindik, batezere garestiak direlako eta espazioa behar delako, kotxearen kargatzeko gailua edukitzeko.

24 urte pasa dira lehenengo auto elektrikoa merkatuarazi zutenetik. Ez ziren oso ohikoak baino gutxinaka, konturatzen joan ziren, dieseleko petroliozko motorrak erabili ala bi arazo sortzen ari zirela. Lehenengoa petrolioa agortzen dela eta bigarrena asko kutsatzen dutela eta berotegi efektua areagotu egiten duela. Horregaitik batezere hasi dira auto elektrikoen salmenten portzentaiak igotzen.

Auto hauek iragana direla argi dago, horregaitik adibidez espaniako presidenteak, Pedro Sanchezek

50milloiko diru laguntza bat eman die flota handia duten empresa batzuei kotxe elektrikoak erosteko, ea horrela gutxinaka geroz eta jende gehiagok autatzen duen auto elektrikoak erosten.

OIHANE VALERO

Espainiaren diru galerak covidarengatik

Espainiak, beste munduko herrialde guztiak bezala, diru galera handiak izan ditu covid-19ren ondorioz. 

Espaniaren galerak oso handiak izan ziren kuarentenan egon ginen 2 hilabeteetan, kalkulatzen da, galerak 20.000 milloi eurotakoak zirela astero, gutxi gora behera 171.000 millio euro galdu zirela estimatzen da bi hilabete horietan. Diru galera handi hauek, espainiako ekonomiaren urteko hazkundea ehuneko 13,8 puntu artean jeitsiko luke.

Astero galtzen zuen diru horren zati gehiena medikuntzan eta osasunean gastatzen zuen, baina zati handia ere, ERTE-ak ordaintzen galtzen zituen. 

ERTE-a kobratzen zuten pertsonak 755.000 izan ziren espaina osoan 2020-an.

Hau gutxi balitz, urte ta erdi pasa ondoren ez gara guztiz errekuperatu, covid-a ez da bukatu.

Espainiaren diru sarrera handienetarikoa, turismoa da. 2020 udaran oso jende gutxik bisitatu zuen espaina, adibidez 2018-an espainak 70.000 milioi euro irabazi zituen turismoan bakarrik, eta 2020-ean, covid-a dela eta 15.000 milioi euro baino gutxiago irabazi zituen espainiak. Aldakete handi egon zen, gainera, turismo eskasiarengatik, taberna, hotel, garito… askok itxi egin dute. Taberna, Hotel… asko “banca rotan” erori ziren, horregatik itxi  egin zuten eta lanik gabe gelditu zen jende asko. Horrek langabezia areagotu egin zuen. 2020-ean langabezian zegoen pertsona kantitatea 438.617koa zen  eta lana gelditua zekaten jende kantitatea 401.328koa zen. 

Hau izan da nire blog-a, espainak covid-19-gatik izan dituen diru galerak azaltzen ditut.

Informazioa:

https://www.lavanguardia.com/economia/20200401/48254277561/coronavirus-espana-pib-economia-ifo-confinamiento-alarma.html

https://elpais.com/economia/2021-04-06/la-pandemia-deja-en-su-primer-ano-401000-parados-mas-y-743000-trabajadores-en-erte.html

https://www.hosteltur.com/133698_ingresos-por-turismo-espana-rompe-la-barrera-de-los-70000-m.html